Aktualności

18 czerwca 2026 r. odbyła się pierwsza część warsztatów pt. „Ocena ryzyka związanego z występowaniem potencjalnie toksycznych sinic i glonów w wodach na kąpieliskach”. Spotkanie miało charakter otwarty i skierowane było do pracowników służb sanitarno-epidemiologicznych, przedstawicieli administracji publicznej, dydaktyków, naukowców oraz studentów. 

Informacja o wydarzeniu została szeroko rozpowszechniona za pośrednictwem mediów społecznościowych oraz przekazana bezpośrednio do wszystkich oddziałów PSSE województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego. Na warsztaty zarejestrowało się 46 uczestników z całej Polski. Połowa z nich na co dzień nie zajmuje się badaniem fitoplanktonu, natomiast około 30% zadeklarowało , że potrafi rozpoznać zakwit sinicowy.  

Warsztaty otworzyła prof. dr hab. Magdalena Bełdowska, Dziekan ds. Nauki Wydziału Oceanografii i Geografii, podkreślając znaczenie takich inicjatyw dla budowania świadomości dotyczącej zagrożeń związanych z występowaniem potencjalnie toksycznych sinic i glonów. Zwróciła uwagę, że umiejętność rozpoznawania jakie ryzyko niesie z sobą kontakt z potencjalnie toksycznymi sinicami i glonami jest kluczowa dla każdego, a szczególnie dla tych, którzy zawodowo zajmują się badaniem jakości wody. 

Część merytoryczną poprowadziły dr Justyna Kobos oraz dr Agata Błaszczyk. Podczas wykładów uczestnicy poznali czynniki kształtujące bioróżnorodność organizmów fitoplanktonowych, mechanizmy powstawania zakwitów oraz gatunki odpowiedzialne za ich tworzenie. Prelegentki wyjaśniły, że każdy zakwit jest szkodliwy, choć nie wszystkie organizmy go tworzące produkują toksyny. Omówiły również przyczyny i skutki występowania toksycznych zakwitów w Polsce i na świecie, ze szczególnym uwzględnieniem zakwitów sinic obserwowanych w strefie brzegowej. 

Na zakończenie uczestnicy otrzymali certyfikaty potwierdzające udział w szkoleniu. 

Już dziś zapraszamy na kolejną część cyklu – dwudniowe szkolenie „Identyfikacja glonów i cyjanobakterii występujących w Morzu Bałtyckim i wodach przyległych”, które odbędzie się w dniach 17–18 września 2026 r. 

W dniach 22–24 czerwca 2026 r. na Uniwersytecie Pomorskim w Słupsku odbyła się V Konferencja Polskich Badaczy Morza, gromadząca przedstawicieli ośrodków naukowych zajmujących się badaniami środowiska morskiego.

W konferencji uczestniczył zespół realizujący część naukową projektu Bałtyckie Skarby Bioróżnorodności (SkarBio). Dr Halina Kendzierska, kierownik badań naukowych, wspólnie z doktorantkami mgr Agnieszką Zimoch oraz mgr Kamilą Styrcz-Olesiak zaprezentowały poster pt. „Kamienne rafy Polskich Obszarów Morskich – potrzeba aktualizacji wiedzy na temat bałtyckich wysp bioróżnorodności”.

Prezentowane badania koncentrują się na kamienistych siedliskach południowego Bałtyku, które pełnią kluczową funkcję w utrzymaniu różnorodności biologicznej ekosystemów morskich.

Wystąpienie posterowe było okazją do przedstawienia dotychczasowych rezultatów badań, wymiany doświadczeń z innymi zespołami badawczymi oraz dyskusji na temat aktualnych wyzwań związanych z ochroną siedlisk kamienistych i monitorowaniem zmian zachodzących w środowisku Morza Bałtyckiego.

Udział w konferencji stanowi ważny element upowszechniania rezultatów projektu SkarBio, a także wzmacnia współpracę pomiędzy ośrodkami naukowymi prowadzącymi badania nad bioróżnorodnością polskich obszarów morskich.

Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej – 22 maja

22 maja obchodzimy Międzynarodowy Dzień Różnorodności Biologicznej – dzień przypominający, jak ważna jest ochrona różnorodności życia na Ziemi. Morze Bałtyckie, choć wydaje się dobrze znane, wciąż kryje wiele niezwykłych organizmów i unikatowych siedlisk, które wymagają naszej uwagi i ochrony. W polskich obszarach morskich do najcenniejszych i najbardziej różnorodnych siedlisk należą rafy kamienne oraz łąki trawy morskiej.

Kamienne rafy należą do najbardziej unikatowych i cennych siedlisk południowego Bałtyku, wyróżniających się wyjątkowo wysoką bioróżnorodnością. Tworzone m.in. przez ławice omułka bałtyckiego stanowią miejsce życia, schronienie i bazę pokarmową dla wielu gatunków organizmów morskich. Są ważnym obszarem żerowania ryb oraz ptaków zimujących, a obecność tych małży wspiera funkcjonowanie całej sieci troficznej. Dzięki temu rafy kamienne odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu bogactwa biologicznego Morza Bałtyckiego.

Równie cenne są podwodne łąki trawy morskiej, należą do najbardziej różnorodnych biologicznie siedlisk Morza Bałtyckiego. Występują tu liczne gatunki glonów, roślin naczyniowych oraz zwierząt, a zagęszczenie bezkręgowców jest znacznie większe niż na sąsiadujących obszarach pozbawionych roślinności. Łąki te stanowią miejsce żerowania, schronienie przed drapieżnikami oraz obszary tarła wielu gatunków ryb. Trawy morskie pełnią również ważną funkcję tzw. gatunków inżynieryjnych – wpływają na kierunek prądów morskich, stabilizują osady denne ograniczają erozję dna i wspierają prawidłowe funkcjonowanie całego ekosystemu morskiego.

Niestety oba siedliska są szczególnie wrażliwe na działalność człowieka i zmiany środowiskowe – zanieczyszczenia, eutrofizację, ingerencję w dno morskie czy skutki zmian klimatu. Dlatego ich ochrona i monitoring są dziś tak istotne.

Projekt „Bałtyckie Skarby Bioróżnorodności - SkarBio” powstał właśnie po to, by lepiej poznawać i chronić bioróżnorodność Morza Bałtyckiego, a szczególnie o tych wyjątkowych siedliskach.

Z okazji Światowego Dnia Bioróżnorodności zachęcamy do odkrywania bałtyckiej przyrody i refleksji nad tym, jak każdy z nas może wspierać ochronę morskiego ekosystemu. Hasło projektu „Poznać, by chronić” podkreśla, że skuteczna ochrona środowiska zaczyna się od wiedzy i świadomości. Dlatego tak ważne jest wspólne działanie na rzecz zachowania bogactwa życia w Bałtyku – od mikroorganizmów i glonów po ryby i ssaki morskie.

Podczas warsztatu „Bałtyckie Skarby Bioróżnorodności – rafy kamienne”, który odbył się pod koniec ubiegłego roku dr inż. Monika Michałek i mgr Anna Barańska z Instytutu Morskiego Uniwersytetu Morskiego, jako współautorki, zaprezentowały książkę "Czerwona lista siedlisk przyrodniczych Polski”. To kompleksowe opracowanie pokazujące, w jakiej kondycji znajdują się najcenniejsze siedliska przyrodnicze w naszym kraju. Po raz pierwszy wszystkie siedliska wymienione w załączniku I Dyrektywy Siedliskowej zostały ocenione pod kątem ryzyka zaniku według międzynarodowej metodyki Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN).

Opracowanie „Czerwona lista siedlisk przyrodniczych Polski” w przystępny sposób pokazuje, jak wiele typów siedlisk w Polsce jest dziś realnie zagrożonych degradacją, ale jednocześnie wskazuje te, które zachowały się w stosunkowo dobrym stanie. To nie tylko podsumowanie aktualnej wiedzy naukowej, lecz także wyraźny sygnał ostrzegawczy i zaproszenie do dalszych badań oraz działań ochronnych – szczególnie w obliczu zmian klimatycznych, rosnącej presji człowieka i rozprzestrzeniania się gatunków obcych.

W książce opisano 81 typów siedlisk przyrodniczych. Każde z nich przedstawiono w skróconej, zrozumiałej formie – z informacją o stopniu zagrożenia, głównych problemach oraz możliwościach ochrony.

Szczególnie istotne jest to, że publikacja obejmuje wszystkie siedliska morskie i nadmorskie, w tym rafy kamienne Bałtyku – kluczowy obszar badań realizowanych w ramach naszego projektu SkarBio.

Pod linkiem można znaleźć całe opracowanie: https://siedliska.gios.gov.pl/images/pliki_pdf/publikacje/Raporty%20i%20ekspertyzy/Czerwona_lista_siedlisk_przyrodniczych_2025.pdf

Zapraszamy do lektury ! 😊